Dziennik z trasy

Rady dla początkujących

Wallis i Futuna (Francja) : Relacje z podrózy

Spis treści

Wallis i Futuna, informacje praktyczne.

Dodano: 24-04-2016

Wallis i Futuna  (na kwiecień 2016).

Tekst: Paweł Krzyk

Informacje ogólne: Wallis i Futuna jest wspólnotą zamorską Francji. Tak to Francuzi nazwali, w innych krajach jego odpowiednikiem jest terytorium zamorskie. Powierzchnia lądu tylko 274 km2 przy niespełna 16 tysiącach mieszkańców. Kraj obejmuje 23 wyspy na południowym Pacyfiku w Polinezji, z czego dwie wulkaniczne zamieszkują prawie wszyscy mieszkańcy: Wallis i odległą o 240 kilometrów Futunę. Futunę odkryli Holendrzy, Wallis Brytyjczycy a zaczęły podlegać Francuzom w XIX wieku, za sprawą misjonarzy z tego kraju. Różnica czasowa: plus 11 godzin  do czasu naszego, tzn. gdy u nas jest np.  12.00, to tutaj  jest  1.00. Stolicą jest Mata Utu na wyspie Wallis.

Kiedy jechać? Wyspy posiadają gorący i wilgotny klimat tropikalny. Pora deszczowa i gorąca trwa od listopada do kwietnia. Temperatury średnie około 27 st. C. Jechać najlepiej w chłodniejszej porze suchej od maja do października.

Wiza: od Polaków wiza nie jest wymagana (jak do Francji).

Język urzędowy: francuski. W użyciu także język lokalny Wallis.

Waluta: frank pacyficzny CFP (XPF). Wymiana możliwa wyłącznie w jednym miejscu w banku, na wyspie Wallis w Mata Utu. 1 USD= 110 XPF, 1 EUR= 119 XPF (minus prowizja banku).

Internet i telefony, prąd, wtyczki: Internet jest dostępny, telefony nasze nie działają. Wtyczki jak w Polsce, napięcie sieci 240 Volt.

Ceny, towary i usługi: wysokie i bardzo wysokie, podobne do tych we Francji i wyższe.

Jak dojechać? Najwygodniej samolotem z Fiji oraz NowejKaledonii (Air Calin). Również drogą morską z Nowej Kaledonii (podobno kłopotliwe- nie sprawdzałem).

Bezpieczeństwo: kraj bardzo bezpieczny.  Przy wjeździe z kraju, gdzie występuje żółta febra, mogą wymagać posiadania „żółtej książeczki” ze szczepieniem przeciwko tej chorobie. Zwracają uwagę przyjeżdżającym na dengę i inne choroby roznoszone przez komary. Nie spożywać wody z kranu.

Transport i informacje turystyczne. W porcie lotniczym na Wallis brak informacji turystycznej i jakichkolwiek materiałów turystycznych.  Podobnie na obu wyspach- nie zdobędziesz żadnych materiałów turystycznych, nawet mapki. Ruch prawostronny. Nie istnieją na obu wyspach jakiekolwiek publiczne środki lokomocji. Tylko samochody prywatne. Nie ma również taksówek. Ja przemieszczałem się: autostopem, pieszo i płaciłem za transfer hotelowi. Niżej podaję szczegóły:

–Lotnisko na wyspie Wallis (WLS) -hotel w Mata Utu: okazją- około 7 km, oraz wynegocjowałem transfer na lotnisko w cenie pokoju.

–lotnisko na wyspie Futuna- hotel. Z uwagi na dużą odległość na drugi kraniec wyspy, tj około 20 kilometrów i 35 minut jazdy po byle jakiej drodze, musiałem się zgodzić na płatny transfer hotelowy: 1500 XPF w jedną stronę (ok.12 EUR).

Hotele,- Wyspa Wallis : najtańszym okazał się Hotel Maona Hou w Mata Utu, znajdujący się w odległości około jednego kilometra na północ od katedry w centrum (66 USD/pokój ze śniadaniem kontynentalnym). Wart polecenia. Drugi Hotel Ulukula w cenie 85 USD. Opisywane w przewodnikach pokoje, wynajmowane przez: Snack Oceania i bar w jego pobliżu, są informacjami nieaktualnymi.

-Wyspa Futuna. Posiada wyłącznie dwa hotele: Fia Fia w Leave, oraz Somalama Park Hotel w Tauai. Wybrałem ten drugi, gdyż możliwa była rezerwacja przez Internet (85 USD/noc ze śniadaniem kontynentalnym i dodatkowo płatnym transferem z/na lotnisko.. Ten pierwszy podobno znacznie droższy. Podobno można szukać w kościołach ale nikt mi tego na miejscu nie potwierdził. Byłem jedynym turystą.

Przewodniki: nie szukałem, wystarczyły mi informacje z Internetu, oraz informacje na miejscu.  

Atrakcje turystyczne:

Na  wyspie Wallis (główna): stolica Mata Utu– spacer po centrum i ewentualnie na znajdującą się w pobliżu górkę. Reszta wymaga jazdy wynajętym samochodem (dookoła) lub okazją, ale to daleko.

 Na wyspie Futuna – pozostaje wyłącznie spacer lub autostop po południowej stronie wyspy od rejonu lotniska do okolicy mojego hotelu. Po drodze dwie stolice Królestw Sigava oraz Alo. Można się wybrać na drugą stronę wyspy w Królestwie Alo do Poi, do kościoła z tutejszym świętym, kapłanem którego zamordowano na Futunie wiek temu.

Powrót do relacji z podróży.

 

Wallis i Futuna, relacja z podróży.

Dodano: 26-04-2016

Wallis i Futuna

Tekst i zdjęcia: Paweł Krzyk

          Wallis i Futuna jest jednym z zapomnianych przez świat archipelagów, do których turyści nie zaglądają prawie nigdy, no może z wyjątkiem Francuzów. Głównie takich, którzy przyjechali jako specjaliści do pracy lub na etaty rządowe (np. policjanci). Te zagubione na południowym Pacyfiku wyspy, są jednym z trzech terytoriów zamorskich Francji, zdecydowanie najmniej znanym i najsłabszym gospodarczo. Z powodu niedostatku zasobów do życia, jak na przykład wody pitnej czy… po prostu pracy, wielu mieszkańców wybiera życie w Nowej Kaledonii, Polinezji Francuskiej czy Francji. Turystyka znajduje się na Wallis i Futunie w całkowitych powijakach. Nie znajdziesz: informacji turystycznych, biur podróży, komunikacji publicznej, taksówek, bankomatów, wielogwiazdkowych hoteli, super atrakcji turystycznych, muzeów, śpiewów, tańców i tego całego show organizowanego dla turysty. Co wcale nie oznacza, że tutaj jest tanio. Ceny, minimum jak we Francji lub droższe, właśnie z powodu braku konkurencji. Mieszkańcy zamieszkują dwie wyspy: Wallis i Futunę, z czego dwie trzecie żyje na tej pierwszej. Przylecieć można wyłącznie francuskimi liniami Air Calin od strony Nowej Kaledonii przez Fiji. Ja zrobiłem to z Fiji. Wylądowałem na ładnym, niewielkim lotnisku Hihifo na wyspie Wallis. Postanowiłem jako pierwszą zwiedzić główną wyspę kraju. Francuzi przyznali terytorium status wspólnoty zamorskiej, co praktycznie znaczy w sumie to, że są częścią Francji i są od niej zależni. Położenie w centralnej części południowego Pacyfiku, oznacza duże znaczenie wysp we francuskim imperium światowym. Ten kraj jako jedyny, nie wyrzekł się swoich kolonii i związał je ze sobą na stale, w ten sposób większość należy także do Unii Europejskiej. Wallis i Futuną rządzi francuski prefekt, któremu doradzają między innymi trzej miejscowi królowie. Ciekawe prawda! Wyspę Wallis obejmuje królestwo Uvea, a Futunę i niezamieszkaną Alofi pozostałe dwa: Alo i Singave. Na zdjęciach pokazuję lotnisko i herb królewski Uvea.

01-Wallis, lotnisko Hihifo 02

Informacje organizacyjne związane ze zwiedzaniem Wallis oraz Foutuny umieściłem pod Informacjami praktycznymi (kliknij). Mieszkam w hotelu, oddalonym kilometr od centrum stolicy Mata Utu. Brzmi dumnie, hotel… Raptem na Wallis istnieją dwa i w żadnym, poza mną, nie ma turystów! Jednak mało zabrakło a w moim Moana Hou, nie byłoby dla mnie miejsca. Cały hotel zajmuje oddział policji… z Francji. Zostali przysłani z Paryża do pomocy prefektowi, w związku z kłopotami z wyborem króla Uvea. W dniu, w którym przyjechałem, oficjalnie urzędowało dwóch królów, stary i nowo wybrany… Faktem jest to, że mieszkam w najbezpieczniejszym miejscu na Wallis i Futunie. Wyprosiłem ostatni pokój… Tutaj nie ma również żadnego transportu poza samochodami prywatnymi… Szukanie miejsca w drugim hotelu, oznacza pójście do niego dwa kilometry… pieszo, na dodatek dwadzieścia procent drożej. Znajomość angielskiego … na ulicy jest praktycznie żadna. Policjanci kumają trochę po angielsku, więc mam z kim pogadać. Mili młodzi mężczyźni, którzy na dodatek jeżdżą samochodami, więc mam się z kim załapać do miasta. Centrum zajmują dwa reprezentacyjne miejsca: katedra i budynek króla Uvea. Katedra została zbudowana z kamieni wulkanicznych a budynek królewski jest raczej w stylu kolonialnym. Naprzeciw znajduje się duża tradycyjna chata polinezyjska- tzw. fale, ulubione miejsce spotkań królewskich gości.

03- Wallis, siedziba króla Uvea 04- Mata Utu, Katedra

Najważniejszym dla mnie, był nieco oddalony budynek banku w sąsiedztwie supermarketu. Bank dla wszystkich potrzeb kraju istnieje tylko jeden i jeżeli chcesz mieć obowiązujące tutaj franki pacyficzne, musisz to miejsce odwiedzić. Oczywiście tylko w godzinach urzędowania, przez kilka godzin od poniedziałku do piątku. Supermarket był potrzebny zaraz po zrobieniu wymiany. Tu jest zwyczajnie drogo. Śniadanie kontynentalne w hotelu, ale resztę trzeba kupić samemu. Typowy posiłek w hotelu to koszt 20- 30 EURO. W centrum znajduje się poczta z aparatem telefonicznym pod daszkiem z liści palmowych.

05- Mata Utu, bank i supermarket 6- poczta

Dlaczego w tym kraju jest tak drogo? Terytorium Wallis i Futuna kupuje tysiąc razy więcej niż sprzedaje. Gospodarka w siedemdziesięciu procentach, polega na wydawaniu pieniędzy francuskiego podatnika. Większość osób zatrudniają instytucje rządowe. Na dodatek urzędnicy tutejsi, zarabiają znacznie więcej niż ich odpowiednicy we Francji… Znaczna część środków pieniężnych pochodzi z przekazów od  emigrantów z Nowej Kaledonii. Młodzi mężczyźni po odbyciu obowiązkowej służby wojskowej, pozostają przeważnie na Nowej Kaledonii, zatrudniając się w kopalniach lub budownictwie. Jeżeli znajdziesz transport, wyspę Wallis można objechać dookoła. Mnie się udało autostopem. Wdrapałem się na szczyt niewielkiego wzniesienia Mt Lulu (145 metrów) dla widoku na okolicę (taki sobie). W zachodniej części Wallis znajduje się stary krater wulkaniczny, w którym znajduje się jeziorko Lalolalo. Trzydziestometrowej wysokości czerwone ściany krateru byłyby dobrym widokiem, gdyby nie ściana deszczu, którą tam spotkałem. Nie ujrzałem w królestwie Uvea ładnych plaż. Załączam dwa widoczki z trasy po drodze.

07- Wallis 08- droga dookoła Wallis

Wallis i Futana mają porę deszczową do kwietnia. Jestem w drugiej połowie tego miesiąca i pora deszczowa mi nie odpuszcza. Leje codziennie… Większość mieszkańców zajmuje się uprawą roli, rybołówstwem i hodowlą świń. Uprawiają przede wszystkim palmę kokosową, maniok, rośliny bulwiaste, banany, drzewa chlebowe. Plantacje palm kokosowych w pierwszej połowie dwudziestego wieku, zostały zniszczone przez chrząszcza nosorożca (obecnie problem opanowano). Kopra jednak nie jest sprzedawana, gdyż w całości płody palm kokosowych są skarmiane dla świń, ważnego źródła pożywienia. Na zdjęciu zobaczysz, że kokosy lubią również… kraby.

09- Wallis, pora deszczowa 10

Wyspa Futuna znajduje się w odległości dwustu czterdziestu kilometrów, i jest skomunikowana z Wallis małymi osiemnasto osobowymi samolocikami Air Calin. Loty uzależnione są od pogody, więc zostawiłem sobie dwudniową rezerwę czasową na powrót. Zaplanowałem trzy dni na zwiedzenie dwóch królestw Futuny. Przelot jest podobny do jazdy taksówką. Nie ma żadnej kontroli bagażu, wsiadaj, drzwi zatrzasnęli. W szparach widzę prześwity na zewnątrz samolotu, ale kto by się tam takimi drobiazgami przejmował. Zapiąłem pasy, parę słów drugiego pilota i lecimy. W czasie lotu łazi po mnie pięciocentymetrowy karaluch, strzepnąłem z obrzydzeniem z rękawa koszuli…, sąsiad pokiwał głową i przydepnął… Wylądowałem w królestwie Alo i rozglądam się za samochodem, który miał na mnie czekać. Nic z tego, nie ma… Pytam innych a ci mówią, nie przyjmuj się…, ten gość jedzie w tamtą stronę. Jadę i po kilku minutach uczynny kierowca zatrzymuje się, bo na lotnisko jedzie żona właściciela mojego hotelu. Przesiadłem się i po czterdziestu minutach, jestem w królestwie Singave. Dokładnie na przeciwległym krańcu Futuny. Betonowa dziurawa droga zmusza do ostrożnej jazdy. Leje co parę minut, więc odpuszczam spacero podobne zamiary. Jadę z Charlim, właścicielem Samalama Park Hotel do supermarketu po zakupy. Futuna także wyspa wulkaniczna z najwyższym szczytem 765 metrów…, posiada teoretycznie drogę dookoła wyspy. Ale przejechać samochodem można wyłącznie po stronie południowej. Zaciekawiony przyglądałem się w drodze do hotelu, prawie całej wyspie. Parterowe domki są przytulone do drogi. Za nimi tylko coraz wyższe wzniesienia, porośnięte palmami, drzewami chlebowymi, bananowcami… Niżej również mapka trasy zwiedzania na Wallis.

11- mapka z trasą na Wallis 12- Futuna

W nocy słyszę na blaszanym dachu, melodie wygrywane przez fale kolejnych opadów. Ale nad ranem przysnąłem i obudziłem się w nieśmiałych promykach słoneczka, zaglądającego przez szpary drewnianych rolet na oknie. Miłe, wreszcie mogę zrobić to co lubię najbardziej, czyli zobaczyć podczas wolnego spaceru, jak ten wyspiarski świat wygląda. Idę z aparatem kamery na podbój królestwa Singave. Mijam kolejne zatoki ze skalistymi brzegami i odkrytym przez odpływ dnie morza. Pierwszą po drodze mam wioskę Taloke. Niskie parterowe domki mieszkalne wraz z tradycyjnymi, krytymi palmową strzechą chatami. Większość tych tradycyjnych domów nie posiada ścian pionowych. Są wykorzystywane w upalną pogodę jako miejsce wypoczynku i spotkań. Na Wallis i Futunie w dziewięćdziesięciu pięciu procentach dominuje wyznanie katolickie. Każda, nawet najmniejsza wioseczka posiada kościół. W Taloke pozuje mi duże chłopisko, jeden ze śniadolicych mieszkańców.

13- skaliste brzegi Futuny 14- Królestwo Sigave, wioskaToloke

Droga wije się wzdłuż linii brzegowej. Od strony morza rzadko można spotkać domy mieszkalne. Znacznie częściej widzę chaty miejsc spotkań oraz drobne, zadaszone zagrody dla trzody chlewnej. Karmią świnie pokrojonymi zielonymi orzechami kokosowymi. Jeżeli orzech jest bardziej dojrzały, rozłupują go a świnki już same wyjadają białą warstwę kopry. Zwyczajem w każdym miejscu, jest pozdrawianie każdego przechodzącego czy jadącego samochodem. Samochody poruszają się na wyboistej drodze, niezwykle wolno z prędkością kilkunastu kilometrów na godzinę. Do stolicy Leava dochodzę w ciągu godziny. Kolejny duży kościół, niewielki port morski, sklepy i zaciekawione spacerującym „białasem” mieszkanki Futuny…

15- Sigave, stolica Leave 16- mieszkanki Leave

W pobliżu centrum widzę przedstawicielstwo władz francuskich, budynki rządowe, siedzibę króla i trochę dalej przy drodze posterunek policyjny.

17-siedziba władz w Leave 18- budynki rządowe

Zaczyna znowu kropić. Potem zwyczajnie leje falami coraz bardziej. Na podbój drugiego królestwa Alo, pojechałem autostopem. Nie ma z takim sposobem jazdy żadnego problemu. Prawie każdy się zatrzymuje i odpowiada pozytywnie, na pytanie o możliwość podjechania dalej. W ten sposób przejechałem kilka wiosek i jestem w stolicy Ono. Królestwo Alo włada wschodnią stroną Futuny i niezamieszkaną wyspą Alofi, którą oddziela dwukilometrowa cieśnina. Na Alofi przyjeżdża kilkunastu rolników, ale tam na stale nie mieszka. Na niedzielę wracają do domów na Futunie. Kościół w Ono przypomina ten z Mata Utu. Również jest zbudowany z bloków wyciosanych z lawy. W Alo po północnej stronie wyspy, w Poi, znajduje się sanktuarium świętego Pierre Chanela. Oba królestwa niewielkiej wyspy Futuny od wieków prowadziły ze sobą wojny. Gdy w 1837 roku przybył na Futunę francuski misjonarz, król Niuluki przyjął go życzliwie. Ksiądz Pierre szerząc wiarę, próbował także pogodzić zwaśnione strony. Szybko zdobywał szacunek, życzliwość ale swoim postępowaniem kolidował z obowiązującym porządkiem społecznym Po czterech latach ostatecznie król wycofał mu zgodę na pobyt i zażądał opuszczenia wyspy. Gdy ksiądz odmówił, napadł go z wojownikami i własnoręcznie uśmiercił maczugą. Relikwie księdza powędrowały początkowo do Francji ale po ogłoszeniu go w 1954 roku świętym, wróciły z powrotem. Dzisiaj spoczywają w specjalnie zbudowanej rotundzie, którą postawiono obok bazyliki w Poi. Za sarkofagiem świętego znajduje się maczuga, którą go uśmiercono. Ołtarze wszystkich świątyń mieszkańcy bogato zdobią kwiatami zerwanymi w buszu. Na zdjęciach kościół w Ono i wnętrze innej świątyni przyozdobionej sztuką ludową.

19- Królestwo Alo, kościół w stolicy Ono 20- wnętrze jednego z kościołów z typową sztuką ludową Wallis i Futuny

Dom króla Alo zbudowano w tradycyjnym stylu: parterowy domek murowany i z boku drugi, tradycyjne fale. Wielkie chaty- owalne fale na Futunie buduje się różnej wielkości, w zależności od zamożności i wielkości rodziny. Służą obecnie przede wszystkim do organizowania spotkań, i posiadają bardziej lub mniej pozasłaniane ściany pionowe. Niektóre wykonane są w postaci rolowanych mat, które opuszcza się w razie potrzeby. Wieczorami chaty służą wyłącznie mężczyznom, którzy przyrządzają w nich lekko narkotyzujący napój nazywany kavą. Są to korzenie pieprzowca, które rozbijają w dużym moździerzu a potem wielokrotnie mieszając z wodą, wyciskają, uzyskując beżowy napój. Charakterystycznym meblem w takim fale, jest duża miska na nóżkach tanoa, służąca do wydawania kavy uczestnikom „libacji”.

21- siedziba króla Alo 22- wnętrze chaty mężczyzn

Przeczytałem w relacji z podróży na Futunę sprzed kilkunastu lat, że wtedy na wyspie praktycznie nie było samochodów. Obecnie każda rodzina posiada minimum jeden pojazd. Spotkasz w miejscach odosobnionych, także pojazdy pozostawione na … pochłonięcie przez busz. Wracając z Poi, nieźle przemoczony, robię zdjęcie wyspie Alofi, nad którą zakotwiczyła kolejna chmura deszczowa.

23 24- wyspa Alofi

Prawie każde domostwo i fale posiadają ogródek, w którym na pewno znajdziesz bulwiaste rośliny, typu jam, taro. Będzie: bananowiec, drzewo chlebowe, palmy kokosowe i mnóstwo kwiatów: krotonów, hibiskusów- wszelkich kolorów i wielkości.

25- drzewa chlebowe 26

W ostatnim dniu nie mam pewności kiedy odlecę, gdyż nad Walis panoszy się silny cyklon i nie pozwala na ruch lotniczy. Dobrze, że mam dwa dni zapasu do wylotu z powrotem na Fidżi. Wybieram się spacerem na zachodnią stronę wyspy. Ledwo przekroczyłem cypel, runęła na mnie nawałnica z huraganowym wiatrem, bryzgami fal i fruwającą dookoła pianą morską. Na czarnych wulkanicznych skałach powstają morskie gejzery, sięgające kilkunastu metrów w górę. Skały co chwila są przykrywane spienionymi grzywaczami i zaraz potem siatką wodospadów, spływających z drugiej strony po rozbiciu się bałwanów o przeszkody. Ledwo mogę iść, więc chowam się za skały, aby zrobić kilka zdjęć i wracam z powrotem. Nie miałem świadomości, że wysokie wzgórza Futuny zasłaniają mnie od pogody podobnej do… cyklonu. Robię krótki przystanek w uroczej kapliczce, na cyplu zachodnim Futuny. Po powrocie do hotelu wiem, że lotniska na wyspach Wallis i Futunie są zamknięte do odwołania. Na razie przez dwa dni, czytaj do końca cyklonu i uspokojenia się wiatru. Nocuję jedną noc dłużej i w nocy z niepokojem nasłuchuję grzmotu deszczu o dach hotelowy. Gdybym musiał zostać jeszcze dłużej, mógłbym mieć problem z powrotem na Fidżi, gdyż mój główny bagaż został w hotelu na Wallis i mógłbym nie zdążyć go odebrać… Rankiem o szóstej dźwigam oko i z nieukrywaną ulgą spoglądam na nieśmiałe promyki słoneczka, zaglądające przez liście palmowe do mojego pokoju na piętrze. Lotnisko otwarte! Odlatuję! Na mini lotnisku nikt nawet nie pyta o bilet czy dokument tożsamości, wydają kwit i zapraszają do szesnasto osobowego samolociku. Jestem jednym z pięciu pasażerów. Po wylądowaniu na Wallis rozglądam się za transportem do mojego hotelu. Mieli czekać… wczoraj. Miły, francuski towarzysz przymusowego postoju na Futunie, obiecuje wrócić po podrzuceniu rodziny do domu. Czekam razem z francuską lekarką, okulistką. Przyjechała do tego kraju służbowo z Francji na dwa tygodnie, aby przebadać wzrok dzieci szkolnych. Tydzień pracy na Wallis i tydzień na Futunie. Jutro wraz ze mną odleci w kierunku Fidżi. Z tym, że ona wraca do Francji a ja zmierzam do kraju, który… może zniknąć pod wodą. Na zdjęciach bałwany morskie oraz mapka Futuny i Alofi z trasą zwiedzania.

27 mapka z trasą na Futuna

 

Przejście do następnej relacji: Tuvalu

Przejście do poprzedniej relacji: Żyłem wśród ludzi pierwotnych

Przejście na początek trasy: Gujana Francuska